Seri · The Quiet Machine · Bölüm 1

Boşta Duran Bir Gaming PC'yi Özel Bir AI Sunucusuna Dönüştürmek

August 15, 2026 · 4 dk okuma · The Quiet Machine · Bölüm 1

2021 model bir gaming PC, iki yıl boyunca masamın altında öylece durdu. Düzgün bir GPU’su, kablolu Ethernet’i vardı; ayda bir kez açılıyordu, o da Windows kendini güncelleyebilsin diye. Bense her ay cloud GPU’ya para ödüyor, kodumu bir LLM’e okutmak istediğimde her seferinde onu başkasının datacenter’ına yolluyordum.

Bir yerden sonra hesap tutmamaya başladı: bir yanda saatlik inference makinesi kiralıyordum, öbür yanda bir metre ötemde 170 watt’lık bir kart toz topluyordu.

Ben de onu alıp olması gereken şeye çevirdim: local AI’ım ve dev environment’ım için ayrılmış, sürekli açık bir sunucu. Nerede olursam olayım MacBook’umdan yönetiyorum; hiçbir şey ev ağımın dışına çıkmıyor, aylık fatura da yok.

Mac beyin, box kas. Laptop agent’ları çalıştırıp Claude’la konuşuyor; box GPU işini görüp storage’ı tutuyor, hep açık.

İlk yaptığım şey, BIOS’u açıp yarısını kapatmak oldu.

Box

Orta seviye, sıra dışı bir yanı yok. Olayın kendisi de bu zaten: çoğu insanın dolabında öylece duran türden bir makine.

  • Gigabyte B550M DS3H anakart
  • Ryzen 5 3600, 6 çekirdek / 12 thread
  • RTX 3060 12GB — modelleri çalıştıran şey bu 12GB VRAM
  • 32GB DDR4-3600 (bu sayının bir hikâyesi var)
  • Samsung 970 EVO 500GB + WD 1TB NVMe
  • Gigabit Ethernet, Windows 11 Pro

Güvenli maksimum performans, ki bu çoğunlukla kendini tutmak demek

Her “max performance BIOS” rehberi aynı şeyi söyler: hepsini aç. Resizable BAR, en yeni firmware, overclock menüsü. Gaming rig için iyi, tamam. Ama haftalarca ayakta kalması gereken headless bir inference box için bunların çoğu, karşılığı olmayan bir risk.

En büyük iki ayar zaten doğruydu, dolayısıyla yapılacak tek şey onlara dokunmamaktı.

Anakart XMP’yi 3600 MHz’de çalıştırıyordu; Ryzen 3000’de işe yarar tavan da bu zaten. Infinity Fabric bellekle yaklaşık 3600’e kadar 1:1 gidiyor; bunun üzerine çıkınca fabric çoğu zaman senkrondan çıkıp bütün sistemi yavaşlatıyor. Core Performance Boost Auto’daydı, yani CPU turbo da kendiliğinden hallolmuştu.

Bilerek atladığım üç şey:

  • Resizable BAR (ReBAR). Oyunlarda gerçek bir kazanç, ama inference tarafında neredeyse hiçbir anlamı yok; çünkü model VRAM’e bir kez yükleniyor ve orada kalıyor. Üstelik açmak, aynı zamanda CSM’i devre dışı bırakmak demek; bu da mevcut bir Windows kurulumunda boot modunu riske atıyor.
  • BIOS flash’i. Firmware flash’lemek, bir anakartı en kolay brick’leyebileceğin iştir; üstelik daha yeni bir AGESA, Ryzen 3600’e hiçbir şey katmıyor. Benimki chip’i zaten sorunsuz çalıştırıyor.
  • Overclock menüsü. Açmadım bile. Garantiyi geçersiz kılabiliyor; üstelik haftalarca çalışması gereken bir makinede, ihtiyacım olmayan sayılar uğruna stabiliteyi feda ettiriyor.

Değiştirdiğim iki şey de oldu. Fan’ları bütün header’larda full speed’e aldım; box headless, bir köşede duruyor, yanında hiç oturmuyorum, dolayısıyla hiçbir şeyin ısınmasına göz yummaya gerek yok. Bir de GPU power limit’ini 170W’tan kartın tavanı olan 240W’a çektim; bu da uzun bir inference yükü altında boost clock’u daha yüksekte tutuyor:

nvidia-smi -pl 240

Windows’ta bu kalıcı değil. Her reboot’ta sıfırlanıyor, o yüzden yeniden uygulanması için bir boot task gerekiyor, ki bu da serinin ilerleyen bölümlerinde başlı başına küçük bir hikâyeye dönüştü.

Bir şey daha, elektrik kesintileri için: AC Back’i Always On’a aldım, böylece elektrik gelince box kendi kendine açılıyor. Asıl tuzak ise bu Ryzen anakartlarında: ikinci, daha sinsi bir ayar var.

AMD-CBS’teki “AC Loss Control”, ana menüdeki masum görünen “AC Back” seçeneğini sessizce ezebiliyor; yani göz önündekini ayarlıyorsun, kendini akıllı sanıyorsun, sonra bir sonraki elektrik dalgalanmasında box’ı kapalı buluyorsun. İkisini de ayarla.

64 olduğundan emin olduğum 32GB

BIOS 32GB gösteriyordu. 2021’de bu makineye 64 taktığıma epey emindim; bu fark da insanı DIMM’leri sökmeyi planlamaya iter: ölü bir stick, ölü bir slot, bir milim eksik oturmuş bir şey.

Hiçbir şeyi açmadan önce, her modüldeki ID chip’ini doğrudan okuyan SPD Info sayfasına baktım. Dört adet 8GB’lık stick, dört slot da dolu: iki kit, Hynix ve Micron die’larının karışımı, hepsi dual channel’da 3600’de sorunsuz çalışıyor.

Eksik stick yok, ölü slot yok. Baştan beri 32GB’mış, ben yanlış hatırlıyormuşum. Bir şeyi sökmeden önce SPD tablosunu oku.

Kendini tutmak, işe yaradığı yer

İşe yarayan kazançlar zaten yerindeydi ya da bir komutluk işti: 3600 bellek, tam soğutma, GPU’nun gerçek power tavanı. Sadece performansmış gibi duran hamleler ise başka bir şey: firmware flash’lemek, ReBAR’ı zorlamak, overclock. Tek işi ayakta kalıp model çalıştırmak olan bir box için bunlar düpedüz riskti.

Sıradaki mesele: box hâlâ dağınık, eski bir dev machine’di. Onu temizlemek de neyin silinmesinin gerçekten güvenli olduğunu çözmek demekti — çöp gibi görünüp öyle çıkmayan iki klasörle başlayarak.